Meer
Publicatiedatum: 18-10-2019

Inhoud

Programma onderdelen

Programma Bestuur & middelen

Informatie Programma Bestuur & middelen (klik hier)

Portefeuillehouders

John Joosten & Ben Blokhuis

Algemeen

Het bestuur van onze gemeente wordt gevormd door de gemeenteraad en het college van Burgemeester en Wethouders. In de gemeenteraad zitten 21 inwoners uit onze gemeente. De zetelverdeling is als volgt: CDA acht zetels, Lokaal Dinkelland zeven zetels, VVD drie zetels, GroenLinks één zetel, PvdA één zetel  en Burgerbelangen Dinkelland één zetel. Het college van Burgemeester en Wethouders wordt naast de burgemeester gevormd door drie wethouders.

Voor onze inwoners willen we goed inzichtelijk maken wat we als bestuur van de gemeente Dinkelland doen en waar we het gemeenschapsgeld voor inzetten. Onze gemeentelijke begroting moet in evenwicht zijn. Gemeenschapsgeld genereren wij via de algemene uitkering van het gemeentefonds en door het heffen van gemeentelijke belastingen. Ons uitgangspunt is dat we de lokale lasten zo laag en stabiel mogelijk willen houden. We houden oog voor een gezonde balans tussen de hoogte van de lokale lasten, onze begrotingspositie en onze investeringen. 

De uitvoering van het gemeentelijke beleid wordt gedaan door onze uitvoeringsorganisatie Noaberkracht Dinkelland Tubbergen. Noaberkracht is een samenwerkingsverband met de gemeente Tubbergen. Er zijn ook maatschappelijke opgaven die om een aanpak vragen die de grenzen van individuele gemeenten overstijgt. In dat geval vinden we het belangrijk om samen te werken met de juiste partners. Op inhoudelijke thema’s zullen wij de bestaande samenwerking binnen de provincie Overijssel, regio Twente, Noordoost Twente en met de gemeente Tubbergen voortzetten.

Kengetallen

Binnen het programma Bestuur en middelen maken we gebruik van de volgende kengetallen:

  • Aantal inwoners
26.398 (CBS: jul 2019)
  • Gemiddelde leeftijd
43,5 jaar (CBS/BRP: 2019)
  • Aantal huishoudens
10.133 (CBS: 2018)
  • Aandeel alleenwonenden
25,4% (CBS: 2018)
  • Gemiddeld betaalde OZB
€ 365 (COELO: 2019)

Verwachte ontwikkeling aantal inwoners:

Verbonden partijen

Onder het programma Bestuur en middelen vallen de volgende verbonden partijen:

  • Noaberkracht Dinkelland Tubbergen: samenwerkingsverband van de gemeenten Tubbergen en Dinkelland in de vorm van een gemeenschappelijke regeling.
  • Regio Twente: samenwerkingsverband van alle veertien Twentse gemeenten in de vorm van een gemeenschappelijke regeling. Regio Twente is gekoppeld aan meerdere programma’s in de basisbegroting. Voor het programma Bestuur en middelen voert het taken uit op het gebied van bedrijfsvoering, bovengemeentelijke belangenbehartiging en faciliteren, coördineren en afstemmen van gemeentelijke aangelegenheden. Meer informatie is te vinden via de volgende link:  Regio Twente.
  • EUREGIO: een grensoverschrijdend samenwerkingsverband van 131 Nederlandse en Duitse overheden. EUREGIO heeft tot doel het stimuleren, ondersteunen en coördineren van regionale grensoverschrijdende samenwerking. Meer informatie is te vinden via de volgende link:  EUREGIO.

Actuele ontwikkelingen

Herijking gemeentefonds

Het Rijk werkt samen met de VNG aan een herijking van de verdeling van het gemeentefonds. Deze herijking moet leiden tot een toekomstbestendige verdeling met als uitgangspunten stabiliteit, vereenvoudiging, en uitlegbaarheid. Deze herijking was in eerste instantie opgedeeld in de volgende twee onderdelen:

  • Sociaal domein
  • Het klassieke deel

Als onderdeel van de herijking van het klassieke deel is ook de inkomstenverevening benoemd. Gaandeweg bleek dat deze inkomstenverevening dermate belangrijk kan zijn in de totale herijking dat vanaf medio 2019 feitelijk wordt gesproken over drie onderdelen.

In totaliteit heeft deze herijking  betrekking op een totaalbedrag van € 30 miljard. Invoering van de nieuwe verdeling is voorzien in 2021.

De afronding van de onderzoeken is gepland in januari 2020. De fondsbeheerders komen kort daarna met een voorstel voor aanpassing van de verdeling en zullen hierover zoals gebruikelijk advies vragen aan de VNG en de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB). Na advies van VNG en ROB volgt het bestuurlijke besluitvormingstraject. Dit houdt in dat in een bestuurlijk overleg tussen Rijk en VNG een beslissing zal worden genomen over de nieuwe verdeling. Ook tussentijds zijn bestuurlijke overleggen tussen Rijk en VNG voorzien, namelijk in november 2019 en januari 2020. In het voorjaar van 2020 zal de Tweede Kamer vervolgens per brief over de voorstellen voor de nieuwe verdeling worden geïnformeerd. Gemeenten worden uiterlijk in de meicirculaire 2020 over de uitkomsten geïnformeerd.

Uiteraard zullen wij waar nodig en waar mogelijk onze stem laten horen en zullen we u als raadsleden op de hoogte houden van de laatste ontwikkelingen op dit vlak. Wij zien op grond van eerdere ervaringen met herverdelingen van rijksmiddelen echter wel een (financieel) risico. De laatste herverdelingen van rijksmiddelen hebben namelijk voor kleine(re) gemeenten en dan vooral in het Oosten van het land vaak negatief uitgepakt. Wij stellen dan ook voor om met ingang van het jaar 2021 (ingang van de herverdeling) rekening te houden met een meerjarig nadelig effect.

 

Van ambitie naar basis

Met ingang van het begrotingsjaar 2020 zijn twee inspanningen uit de actielijn 'Energieneutraal Dinkelland' overgedragen naar het programma Bestuur & middelen. Dat betekent dat zowel de financiële als inhoudelijke verantwoording plaatsvindt binnen dit programma. Het gaat om de volgende inspanningen die gezien de aard van de inspanningen en de positionering van de uitvoering hiervan, nu verantwoord worden onder het programma Bestuur & middelen:

Inspanning

Resultaat

Status

Opstellen van een Duurzaam MOP gebouwen. Een duurzaam door de raad geaccordeerd  MOP.

Overdragen

Inkoop duurzame energie voor onze gebouwen. Een leverancier voor duurzame levering van gas en elektra voor alle gemeentelijke gebouwen.

Overdragen

Beleidsindicatoren

De effecten van ons lokale beleid worden toegelicht aan de hand van een vaste set (verplichte) beleidsindicatoren.

Indicator

Realisatie

2018

 

2019

 

2020

Formatie (fte per 1.000 inwoners) 6,35 6,18 6,58
Bezetting (aantal medewerkers per 1.000 inwoners) 6,35 7,38 7,70
Apparaatskosten (kosten per inwoner) 679 644 648
Externe inhuur (kosten als percentage van totale loonsom plus totale kosten inhuur externen) 8,90 9,46 9,19
Overhead (percentage van de totale kosten) 10,92 11,0 9,2

Bron: eigen informatie

Begroting 2020: overzicht baten en lasten

Programma Bestuur en middelen  (bedragen x €1.000)

 

Lasten

Baten

Saldo

Bestuur

O.a. raad en raadscommissies, burgemeester en wethouders, griffie, kernraden, internationale contacten.

1.696 2 -1.694

Beheer overige gebouwen en gronden

O.a. gemeentehuis Denekamp en gemeentewerf.

1.416 366 -1.050

Overhead

Organisatieondersteuning, financieel beheer, tractie en Noaberkracht.

5.921 0 -5.921

Treasury

Financiering en dividend.

-296 1.488 1.785

Ozb woningen

Ozb woningen eigenaren.

211 3.896 3.685

Ozb niet-woningen

Ozb niet-woningen eigenaren en ozb niet-woningen gebruikers.

106 2.649 2.543

Belastingen overig

Reclamebelasting en baatbelasting.

42 17 -26

Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

Algemene uitkering uit het gemeentefonds.

9 34.704 34.695

Overige baten en lasten

Algemene lasten en baten, onvoorziene uitgaven.

785 0 -785

Vennootschapsbelasting (Vpb)

0 0 0

Begroot totaal saldo van baten en lasten (voor reserve mutaties)

9.890 43.122 33.232

Mutaties in de reserves

462 558

96

Begroot totaal resultaat  (na reserve mutaties )

10.352 43.680 33.328 

Denkrichtingen

Noaberkracht

Wij hebben in het bestuur van Noaberkracht en met de directie van Noaberkracht overeenstemming bereikt over een aanvullende taakstelling op Noaberkracht die oploopt van €100.000 in 2020 naar structureel €350.000 in 2023. Wij menen hiermee op een goede manier invulling te hebben gegeven aan uw unaniem aangenomen amendement waarin u middels een zienswijze aangeeft dat de raad van oordeel is dat ook Noaberkracht een wezenlijke bijdrage dient te leveren om een evenwichtige gemeentelijke meerjarenbegroting te waarborgen. Tevens geeft u aan dat de raad van oordeel is dat Noaberkracht daarbij een taakstelling heeft op te nemen, waarbij afbreuk aan de dienstverlening aan inwoners zoveel mogelijk wordt beperkt. Uiteraard houden we hier bij de nadere uitwerking van deze denkrichting zoveel mogelijk rekening mee. Nadere invulling en concretisering loopt in eerste instantie via de P&C cyclus van Noaberkracht. Zodra de dienstverlening richting de beide gemeenten hierdoor wijzigt komen we daar uiteraard bij u als gemeenteraad op terug.

Om te komen tot invulling van de taakstelling langs de lijn zoals die door de gemeenteraad is vastgesteld wordt er kritisch gekeken of er anders omgegaan kan worden met werkzaamheden en het inzetten van uren zodat de taakstelling stukje bij beetje ingevuld kan worden. Vooral op het gebied van bedrijfsvoering wordt wanneer er vacatureruimte ontstaat gekeken of er keuzes gemaakt kunnen worden in de te verrichten werkzaamheden zodat er ruimte ontstaat. Daarna wordt gekeken of taken herverdeeld kunnen worden zodat er een besparing op fte's plaats kan vinden die ten goede komt aan de taakstelling. Vanaf het vaststellen van het de perspectiefnota 2020 zijn we begonnen met het concretiseren van deze geschetste lijn. De eerste ervaringen zijn dermate positief dat ons dat voldoende vertrouwen geeft dat we komen tot volledige invulling van de taakstelling. 

Naast het maken van keuzes in werkzaamheden, herverdelen van taken en verminderen van fte's in de bedrijfsvoering, wordt er ook gekeken naar andere grote kostenposten binnen Noaberkracht. Zo worden de afschrijvingstermijnen binnen ICT en tractie onder de loep genomen. In de afgelopen jaren is gebleken dat investeringen vaak langer meegaan dan het aantal jaren waar Noaberkracht op dit moment mee rekent. Dit is nog niet vertaald in het afschrijvingsbeleid van Noaberkracht. Dit gaan we nog in 2019 formeel regelen zodat er met ingang van het jaar 2020 voor een substantieel deel invulling kan worden gegeven aan de invulling van de taakstelling. 

 

 Stelposten voor nieuw beleid

De meerjarig geraamde structurele stelposten voor nieuw beleid zetten wij volledig in ter dekking van het meerjarige begrotingstekort. Dit heeft wel als consequentie dat er in onze meerjarenbegroting geen (financiële) ruimte meer is voor nieuw beleid. Eventuele noodzakelijke/gewenste ruimte voor nieuw beleid zal dus gevonden moeten worden binnen het bestaande beleid (oud voor nieuw).

 

Afstoten gemeentelijk vastgoed

Het hebben en (aan)houden van maatschappelijk vastgoed willen wij tot het uiterste beperken. Slechts maatschappelijk vastgoed waartoe wij bij wet zijn gehouden dan wel maatschappelijk vastgoed die 1 op 1 verbonden is met de directe gemeentelijke dienstverlening willen wij aanhouden. Dit levert niet alleen lager exploitatielasten voor onze begroting op maar ook de inzet vanuit Noaberkracht (gebouwenbeheer) kan worden beperkt. Dit levert een besparing op van € 50.000 in 2020 oplopend naar een structureel bedrag van € 180.000 in 2023.

 

Amendement A1 - Gemeentelijk vastgoed

Tijdens de behandeling van de perspectiefnota 2020 in de gemeenteraad is een amendement aangenomen om versterkt in te zetten op het versneld afstoten van gemeentelijk vastgoed. Dit zou moeten leiden tot een extra opbrengst van € 25.000 in de jaren 2020 en 2021.

 

Regio Twente

De (hogere) bijdrage van de gemeente Dinkelland aan de Regio Twente is gebaseerd op de begroting 2020 van de Regio Twente. Deze begroting is door uw raad voorzien van de volgende  zienswijze: “een zienswijze in te dienen op de ontwerpbegrotingen van de Regio Twente, inhoudende dat niet met de ontwerpbegroting 2020 wordt ingestemd, maar dat de omvang van de begroting 2019 en dus ook de daar aan gekoppelde gemeentelijke bijdrage als het plafond voor de komende jaren moeten worden gezien””. Deze inhoud van deze zienswijze brengen wij in tijdens het eerstvolgende bestuurlijke moment bij de Regio Twente.  De begroting van de Regio Twente is inmiddels ongewijzigd vastgesteld; onze zienswijze is niet overgenomen.

Inmiddels hebben wij een brief ontvangen dat de gemeentelijke bijdrage incidenteel voor 2020 met €0,10 per inwoner wordt verhoogd i.v.m. de uitbreiding van de formatie bij de bedrijfsvoering en structureel met €0,03 per inwoner m.i.v. 2020, voor de kosten van de bijeenkomsten van de Twenteraad.

In een extra vergadering van het AB op 11 december 2019 vindt hierover besluitvorming plaats. De raden worden wel weer in de gelegenheid gesteld om een zienswijze in te dienen maar verwacht mag worden dat dit geen invloed kan hebben op de bijdrage, aangezien de begroting in het AB is vastgesteld en deze verhogingen hieruit voortvloeien.

Agenda van Twente

Op 4 juli 2017 heeft de gemeenteraad ingestemd met het nieuwe investeringsprogramma agenda voor Twente. De dekking van de gemeentelijke bijdrage is opgenomen in de begroting 2018 en ziet er als volgt uit. De gevraagde bijdragen voor het in stand houden van de bestaande basisinfrastructuur (€ 3,50) en voor een aanjaagfunctie (€ 1,50) is structureel  opgenomen  in onze (meerjaren) begroting. Dit betekent een structureel benodigd budget van € 131.000.

Het bedrag voor ambities (€ 2,50) vermeerderd met een bedrag voor projecten van € 5 Hebben we voor een periode van 5 jaar afgedekt middels een beroep op de reserve incidenteel beschikbare algemene middelen. Dit betekent een reservering van € 800.000.

Om structurele ruimte binnen in onze meerjarenbegroting te creëren overwegen wij om de € 5 per inwoner af te dekken voor de (resterende) duur van het investeringsprogramma. Dat betekent dat incidentele ruimte moet worden gezocht van waaruit de komende 3 jaar (vanaf 2020) de gemeentelijke bijdrage kan worden bekostigd. Dus een extra onttrekking aan de reserves van € 393.000 (3 jaar lang € 131.000) waardoor structureel ruimte op onze begroting ontstaat.

Nieuw beleid

Onze inwoners, ondernemers, verenigingen, maatschappelijke organisaties en kernraden krijgen veel voor elkaar. Er is oog voor wat er moet gebeuren, de wil om aan te pakken is groot en is gericht op oplossingen. Deze betrokken houding maakt dat initiatieven van groot tot klein vorm krijgen. Deze  initiatieven willen we ondersteunen en stimuleren. Dat doen we met aandacht voor de menselijke maat en met een open blik. We hebben oog voor partnerschap. We willen besturen met de samenleving en kiezen bewust onze rol. Soms initiërend, soms faciliterend en soms ondersteunend. De afgelopen jaren hebben we hier in MijnDinkelland2030! goede ervaring mee opgedaan. MijnDinkelland2030! past volop in deze denk- en werkwijze en zal daarom stevig worden gecontinueerd.

Meerjarig financieel beeld: terugkijken

(bedragen x €1.000)

Jaarcijfers 2018

Begroting 2019

Begroting 2020

Programma Bestuur en middelen

29.872 33.953 33.328

Toelichting

Door de nieuwe indeling  van de programmabegroting en de andere wijze waarop wij de doorbelasting van Noaberkracht en overhead conform BBV hebben moeten doorvoeren is de vergelijkbaarheid met jaarcijfers 2018 niet mogelijk.         

Meerjarig financieel beeld: vooruitkijken

(bedragen x €1.000)

Begroting 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Programma Bestuur en middelen

33.328 33.763 33.870 34.513