Meer
Publicatiedatum: 14-10-2019

Inhoud

Programma onderdelen

3. Programma Krachtige Kernen

Inleiding

Tekst Begroting 2018:

"Binnen het programma Krachtige Kernen draait het om versterken van de leefbaarheid en beleving in de kernen. Wij hebben de ambitie om kernen aantrekkelijk te houden door functies te faciliteren die deze kernen duurzaam leefbaar kunnen houden. We hebben dit in één term samengevat: krachtige kernen.

 

In het streven naar het realiseren van krachtige kernen zijn wij slechts één van de spelers. De rol die we innemen hangt af van het thema en de opgave waar we voor staan. Daar waar de samenleving in staat is zaken zelf te organiseren zullen wij ons meer volgend opstellen als partner. We gaan geen verantwoordelijkheden van de samenleving overnemen, maar zijn binnen de mogelijkheden die we hebben graag bereid een stimulerende en faciliterende rol te vervullen.

 

We pakken deze rol proactief aan de voorkant van processen op. We wenden onze positie en kennis in de vele netwerken aan om belanghebbenden en betrokkenen aan elkaar te koppelen en tot inspirerende en innovatieve producten, (bedrijfs)concepten en plannen te brengen die de samenleving op de lange termijn vooruit helpen. Daarbij geldt als uitgangspunt dat de mensen in het gebied zoveel mogelijk zelf of in groepen uiteindelijk de verantwoordelijkheid nemen om plannen tot uitvoering te brengen.

 

Het programma Krachtige Kernen kent drie thema’s die hierop inspelen:

  • Wonen en Vastgoed
  • Mobiliteit en Bestendigheid
  • Maatschappelijke Voorzieningen"

Thema Wonen en Vastgoed

Inleiding

Tekst Begroting 2018:

"Op het gebied van wonen en vastgoed plaatsen wij de demografische ontwikkeling van de kernen centraal. Afhankelijk van de behoefte van onze inwoners voorzien wij in woningbouwplannen of herontwikkelen wij vastgoedlocaties. Zie ook de website: Wonen in Dinkelland.

 

Wat willen we bereiken?

Wij streven voor de komende periode de volgende ideaaldoelen na:

  • Herontwikkelen
  • Huisvesten"

Toelichting

Herontwikkelen

Tekst Begroting 2018:

"Bij herontwikkelen kijken we zowel naar de plek als ook naar de opgaven die eraan gerelateerd zijn, bijvoorbeeld herinvulling van leegstand vastgoed, afstoten van gemeentelijk vastgoed dat geen functie meer heeft of de integrale herontwikkeling van een gebied. Participatie van belanghebbenden en marktpartijen is in elk geval belangrijk."

Huisvesten

Tekst Begroting 2018:

"Elke kern heeft maatwerk nodig als het gaat om de woonbehoefte. We gaan inzetten op strategische locatiekeuzes (inbreiding/uitbreiding, demografie jongeren/senioren, particulier/gemeentelijk). Wij gaan ons oriënteren op onze rol en afhankelijk van de omstandigheden in de kernen gaan wij ons enerzijds proactief opstellen en anderzijds de markt aan zet laten."

Overzicht baten en lasten

(bedragen x €1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar  na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz.

 

Baten 5.783 7.377 7.056 -321
Lasten -9.803 -10.987 11.829 -842
Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten -4.020 -3.611 -4.773 -1.163
Onttrekkingen aan reserves 1.991 1.204 2.705 1.501
Toevoegingen aan reserves -135 -506 572 -66
Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten -2.164 -2.913 -2.640 272

Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan.

 

Landinrichting Saasveld Gammelke (€51.000 voordeel)

In het kader van de ruilverkaveling Saasveld Gammelke is aan de gemeente een perceel grond toegewezen. Nu wordt geconstateerd dat op dit perceel grond een bomenrij staat die in een zeer slechte staat verkeert. Het is daarom onze plicht om deze bomenrij op een acceptabel niveau te brengen. De eenmalige kosten hiervan bedragen €12.500.Er is geen nadere mogelijkheid om deze noodzakelijke kosten te kunnen verhalen. Na de uitvoering in 2019 kunnen we de 'Landinrichting Saasveld Gammelke' afsluiten. Financieel gezien gaat €12.500 in de budgetoverheveling, Netto vervalt incidenteel €38.500 ten gunste van het resultaat 2018.

 

Ruimtelijke procedures en omgevingsvergunningen (€137.000 voordeel)

Door de toename van de bouwactiviteiten zijn er meer ruimtelijke procedures gevoerd en omgevingsvergunningen verstrekt. Dit resulteerde in een hogere opbrengst. Vanuit de recessie zijn investeringen op bouwactiviteiten in tijd vooruitgeschoven. Het positieve resultaat kan dan ook in hoofdzaak worden gekoppeld aan de bouwactiviteiten voor nieuwbouwwoningen op bouwkavels in de uitbreidingsgebieden.

 

Juridische advisering (€47.000 voordeel)

In programmajournaal van 2018 is een budget geraamd van €150.000 voor juridische ondersteuning. In 2018 is er voor €103.000 aan kosten verantwoord. In 2019 verwachten wij ook nog kosten voor juridische ondersteuning. Om deze reden wordt het voordeel van €47.000 meegenomen in het voorstel van de budgetoverheveling.

 

Exploitatiebijdrage Haarspit (€59.000 voordeel)

Dit betrof een bepaling uit een notariële akte dat een particulier bij verkoop van zijn grond en een bestemmingswijziging van de grond een bepaald bedrag verplicht aan de gemeente diende te betalen. De grond van de particulier heeft een bestemmingswijziging gehad en is inmiddels verkocht.

 

Mutaties reserves

Reserve grondexploitatie

De mutaties op deze reserve worden toegelicht in de paragraaf 'grondbeleid'.

 

Reserve incidenteel beschikbare algemene middelen

Volkshuisvesting:

In september 2016 is besloten tot het opnieuw activeren van rijks- en provinciale gelden. Er is nog een restant van deze gelden beschikbaar. Deze zijn bedoeld voor diverse binnenstedelijke vernieuwingsprojecten. Het restant zal merendeels in 2019 worden aangewend. Dit resulteert in een lagere onttrekking van €87.000. 

 

Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2018 onder 'Toelichting en analyse op de baten en lasten'.

Overzicht beleidsindicatoren

Voor het thema 'Wonen & vastgoed' maken we gebruik van de volgende indicatoren.

Indicatoren Eenheid Waarde
Verwijzingen Halt Aantal per 10.000 jongeren 77
Winkeldiefstallen Aantal per 1.000 inwoners 0,5
Geweldsmisdrijven Aantal per 1.000 inwoners 2,0
Diefstallen uit woning Aantal per 1.000 inwoners 0,8
Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte Aantal per 1.000 inwoners 2,2
Gemiddelde WOZ-waarde Duizend euro 254
Nieuw gebouwde woningen Aantal per 1.000 woningen 11
Demografische druk Percentage 79,1
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden In euro's 746
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden In euro's 774

Thema Mobiliteit en Bestendigheid

Inleiding

Tekst Begroting 2018:

"Binnen dit thema zetten we in op behoud van volhoudbare structuren. Deze hebben betrekking op alle onderdelen van dit thema: bestendigen, stromen en verplaatsen. Mobiliteit en verkeersveiligheid hebben veel raakvlakken, beïnvloeden elkaar op vele manieren en bijna iedereen heeft er een mening over. Mobiliteit is van iedereen, maar is tegelijk ook voor een groot deel ieders eigen verantwoordelijkheid.

 

Bij krachtige kernen hoort een goed en veilig wegennet voor de bereikbaarheid, maar ook verkeers-veilig gedrag van weggebruikers zelf. Er is de afgelopen decennia veel geïnvesteerd in mobiliteit en verkeersveiligheid. Wat we bereikt hebben, willen we graag in stand houden en waar mogelijk verder ontwikkelen en uitbreiden.

 

Een goede bereikbaarheid en het terugdringen van het aantal verkeersslachtoffers blijft voor ons prioriteit houden. Speerpunt is en blijft de veiligheid van kwetsbare verkeersdeelnemers zoals fietsers, senioren en gehandicapten. Landelijke richtlijnen, regionale afspraken en het gemeentelijk beleid vormen de basis voor de ontwikkeling en inrichting van verkeersvoorzieningen.

 

We hebben de ambitie om meer inhoud te geven aan het thema duurzaamheid. De focus wordt verbreed van wat nu vooral energiemaatregelen betreft naar het verbreden van duurzaamheid naar People, Planet, Profit (3P's), of zoals in dit kader eerder genoemd Gemak, Gewin en Genot. We gaan verder met een doelgerichte aanpak die alle programma's raakt. De hiervoor nodige middelen willen wij financieren met de hierboven genoemde aangegeven proces- en programmagelden voor het uitvoeren van specifieke ambities uit het coalitieprogramma.

 

Wat willen we bereiken?

We streven voor de komende periode de volgende drie ideaaldoelen na:

  • Zorgen voor het bewuster omgaan met energie (bestendigen)
  • Zorgen voor het bewuster omgaan met de afval- en waterstromen (stromen)
  • Zorgen voor een beter en veiliger verkeerssysteem (verplaatsen)"

Toelichting

Bestendigen

Tekst Begroting 2018:

"In de afgelopen periode zijn diverse initiatieven vanuit de samenleving ondernomen op het gebied van duurzaamheid. Het welslagen van dergelijke maatschappelijke initiatieven is in belangrijke mate afhankelijk van de drie criteria ‘gemak, gewin en genot’. Onze rol sluit aan bij deze criteria. Onze rol zal veelal bestaan uit regisseren, faciliteren en verbinden. Daarnaast zien we voor onszelf een rol waar het gaat om voorlichten, stimuleren, het verminderen van formele belemmeringen en verwijzen naar subsidiemogelijkheden. Waar mogelijk gaan wij zelf het goede voorbeeld geven en/of ons aansluiten bij initiatieven vanuit de samenleving. De verbindingen die we binnen de context van duurzaamheid maken leveren een meerwaarde voor de samenleving."

Stromen

Tekst Begroting 2018:

"Afval

Ambitie van de gemeente is om de hoeveelheid restafval met ongeveer 75 procent te verminderen in 2030 tot 50 kg per inwoner per jaar. Tegelijk moeten de kosten voor de inwoner lager worden.

Water

Ons gebied is een uniek samenspel van een watersysteem en -keten. Hier gaan wij zorgvuldig mee om. Wij werken aan het robuust maken van het watersysteem en doen dit onder andere door een proces van bewustwording bij de inwoners op gang te brengen met inzet van het waterloket. Wij zorgen ervoor dat het Gemeentelijk Rioleringsplan Dinkelland-Tubbergen actueel blijft."

Verplaatsen

Tekst Begroting 2018:

"We streven naar goede bereikbaarheid voor onze kernen. We willen deze bereikbaarheid in goede balans brengen met leefbaarheid en veiligheid. Goede wegverbindingen zijn belangrijk, zowel voor het auto- als fietsverkeer en het openbaar vervoer.

Onze openbare ruimte moet veilig en doelmatig zijn. De weginfrastructuur moet ‘Duurzaam Veilig’ zijn. We toetsen dit aan gemeentelijk beleid en landelijke richtlijnen. Er gebeuren nog teveel ongevallen met ernstige verkeersslachtoffers. Door maatregelen op het gebied van zowel de infrastructuur als het verkeersgedrag willen we een substantiële daling van het aantal ernstige verkeersslachtoffers realiseren.

Speciale aandacht is er voor kwetsbare weggebruikers. Zij moeten veilig en zelfstandig hun weg kunnen vinden in het verkeer. Daarvoor zijn soms extra voorzieningen nodig. Voor fietsers is er extra aandacht binnen het kader van de ‘Beleidsimpuls Fietsverkeer’ en door de uitvoering van maatregelen waarbij de fietsers centraal staan. In de ‘Beleidsimpuls’ wordt het kader voor een veilig fietsbeleid geschetst en met infrastructurele maatregelen en gedragsmaatregelen wordt uitvoering aan het beleid aangegeven."

Overzicht baten en lasten

(bedragen x €1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begroting na wijziging

Baten 5.037 5.158 5.398 239
Lasten -12.193 -10.808 10.993 -185
Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten -7.156 -5.649 -5.595 55
Onttrekkingen aan reserves 489 415 336 -80
Toevoegingen aan reserves 102 0 0 0
Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten -6.769 -5.234 -5.259 -25

Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan.

 

Herinrichting centrum Denekamp (€ 30.000 voordeel)

Bij de destijds uitgevoerde herinrichting van het centrumplan is een deel van het budget gereserveerd voor de afronding van de openbare ruimte rondom de locatie 'Kop van de Eurowerft' (herontwikkelingsgebied aan de Nordhornsestraat). Hiervoor is een bedrag van € 30.000 gereserveerd dat zal worden meegenomen naar het volgende jaar

 

Bermen en sloten (€ 18.000 nadeel)

Het regulier onderhoud aan bermen en sloten omvat o.a. het repareren van bermen, de verwerking van bermmaaisel (methode bokashi) en het onderhoud van watergangen. De werkelijke kosten voor 2018 zijn hiervoor ca. € 13.000 hoger uitgevallen. Daarnaast zijn de kosten vanuit Noaberkracht iets hoger dan begroot.

 

Opruiming explosieven vliegveld Twente (€ 43.000 nadeel)

In het jaar 2018 zijn we geconfronteerd met het feit dat er explosieven zijn gevonden op vliegveld Twente. Voor de opruiming hiervan kunnen we de kosten achteraf declareren via de algemene uitkering voor 70% van de kosten. Dertig procent van de kosten komt voor rekening van de gemeente. Dit resulteert in 2018 in een nadeel van € 43.000. De definitieve afrekening vindt plaats in 2019.

 

Mutaties reserves

Het verschil op de mutaties van de reserves heeft onder ander voor €20.000 betrekking op de voorbereidingskosten no regret-maatregelen Bisschopstraat te Weerselo (zie voorstel budgetoverheveling), €33.000 duurzaamheid (zie voorstel budgetoverheveling) en voor € 20.000 dekking afschrijvingslasten majeure projecten.

 

Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2018 onder 'Toelichting en analyse op de baten en lasten'.

Overzicht beleidsindicatoren

Voor het thema 'Mobiliteit & Bestendigheid' maken we gebruik van de volgende indicatoren:

Indicatoren Eenheid Waarde
Omvang huishoudelijk restafval Kilogram per inwoner 66
Hernieuwbare elektriciteit Percentage 7,2

Thema Maatschappelijke Voorzieningen

Inleiding

Tekst Begroting 2018:

"Binnen dit thema zetten wij in op meer ruimte voor de samenleving, met een variërende rol voor de gemeente (loslaten, faciliteren, stimuleren, regisseren, reguleren).

Wat willen we bereiken?

Wij streven voor de komende periode de volgende twee ideaaldoelen na:

  • Samenbrengen & ontwikkelen
  • Toekomstbestendige & bereikbare voorzieningen"

Toelichting

Samenbrengen en Ontwikkelen

Tekst Begroting 2018:

"Mensen en functies beter samenbrengen en gerichter faciliteren bij ontwikkelingen. Wij zien gebiedsvertegenwoordigers als onmisbare partners, waarmee wij maatschappelijke effecten in de samenleving willen bereiken. Kernraden nemen daarbinnen een positie in, maar daarnaast willen wij ook zeker in overleg met vertegenwoordigers van specifieke doelgroepen, zoals sporters, senioren en jongeren om de overheidsparticipatie te maximaliseren. Ook zijn wij in gesprek met de bibliotheek en het muziekonderwijs over hoe hun prestaties bijdragen aan de maatschappelijke effecten die we willen bereiken. Wij willen aansluiten bij de kracht en de initiatieven uit de samenleving. Lokale kracht is het vertrekpunt en aan de hand daarvan bepalen wij onze eigen rol."

Toekomstbestendige & bereikbare voorzieningen

Tekst Begroting 2018:

"Een nieuw perspectief op leefbaarheid brengt met zich mee dat voorzieningen goed bereikbaar moeten zijn, zowel fysiek, digitaal als mobiel. Dit geldt voor zowel inwoners van de kernen als van het buitengebied. Aanwezigheid van een voorziening in een kern is dus niet altijd vereist, digitale ontsluiting wel. Daar waar concentratie van voorzieningen in de nabijheid de toekomstbestendigheid verhoogt, heeft dat onze voorkeur. Logischerwijs is die concentratie dan vooral in de verzorgingskernen."

Overzicht baten en lasten

(bedragen x €1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begroting na wijziging

Baten 691 696 788 92
Lasten -5.712 -6.740 6.633 107
Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten -5.021 -6.044 -5.845 199
Onttrekkingen aan reserves 3.192 2.756 2.690 -66
Toevoegingen aan reserves 0 0 0 0
Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten -1.829 -3.288 -3.155 133

Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan.

 

Huisvestingskosten onderwijs (€ 53.000 voordeel)

Voor de grondwaardering van de onderwijsgebouwen moesten we over naar een andere waarderings- en afschrijvingssystematiek. De in 2017 ingeschatte afwaardering valt achteraf mee.

Tevens zijn er minder advieskosten gemaakt dan begroot.

 

Binnensportaccommodaties en zwembaden  (€ 82.000 voordeel)

Ten opzichte van het begrote resultaat geeft het werkelijke resultaat  een voordelig verschil van € 82.000.  Dit verschil wordt veroorzaakt door:

  • Een voordelig verschil op de inkomsten van € 106.000 waarvan eenmalig een bedrag van € 48.000;

  • Een nadelig verschil  op de kosten van personeel van € 41.000 en de kosten van energie van € 21.000;
  • Een voordelig  verschil op de overige uitgaven van per saldo € 38.000.

 

Subsidies Monumenten (molens en kerken) (€ 28.000 voordeel)

Dit incidentele voordeel is ontstaan omdat de kerken in Dinkelland, zijnde een gemeentelijk monument, in 2018 geen restauratie subsidie aanvraag hebben ingediend.

 

Openbare bibliotheek (€ 53.000 nadeel)

Op basis van de met de Stichting Bibliotheek Dinkelland gesloten prestatieovereenkomst is ondermeer de vestiging van de bieb in Weerselo gesloten. Naar aanleiding van een door de inwoners van Weerselo gestart initiatief m.b.t. het behoud van een dorpsbieb gerund door vrijwilligers, hebben wij besloten om het traject voor de opzet van deze vrijwilligers bieb deskundig extern te laten begeleiden. Dit heeft geresulteerd in een dorpsbieb gerund door vrijwilligers met een breed draagvlak binnen de Weerselose gemeenschap. De hiermee gemoeide advies kosten waren niet begroot. Daarnaast is in 2018 abusievelijk rekening gehouden met de opbrengst van de erfpachtcanon in Weerselo voor de destijds gevestigde bibliotheek.

 

Mutaties reserves

Reserve groot onderhoud onroerende zaken

Voor het meerjarige onderhoud van het maatschappelijk vastgoed is in 2018 ongeveer € 85.000 minder uit de reserve gehaald dan was voorzien. Deze middelen blijven na 2018 beschikbaar in de reserve.

 

Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2018 onder 'Toelichting en analyse op de baten en lasten'.

Overzicht beleidsindicatoren

Voor het thema 'Maatschappelijke voorzieningen' maken we gebruik van de volgende beleidsindicatoren. 

Indicatoren

Eenheid

Waarde

Relatief verzuim

Aantal per 1.000 leerlingen

16,0

Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv'ers)

% deelnemers aan het vo en mbo onderwijs

0,6

Niet-sporters

%

41