Meer
Publicatiedatum: 31-08-2020

Inhoud

Ambitie Duurzaam Dinkelland

Inleiding Ambitie Duurzaam Dinkelland

Inleiding

doel

In het coalitieprogramma 2018-2022 van Dinkelland heeft duurzaamheid een prominente rol gekregen: duurzame energie, afval, verwijdering asbest en circulair inkopen zijn richtinggevende  thema’s in het akkoord. Wij vinden dat duurzaamheid een manier van denken is die geïntegreerd moet worden in ons hele doen en laten. Dat geldt voor de gemeente Dinkelland zelf, voor ondernemers, maatschappelijke organisaties, inwoners en andere overheden. Wij willen ons steentje bijdragen om de gevolgen van de klimaatverandering te beperken.

 

Aangezien het vooral gaat om verandering van gedrag en de toepassing van nieuwe technieken bestaat de rol van de gemeente Dinkelland met name uit verbinden, faciliteren, samenwerken en participeren. Duurzaamheid overschrijdt lokale grenzen, waardoor we inzetten op de aanscherping van de regionale samenwerking in combinatie met lokale projecten en processen. We gaan zelf het goede voorbeeld geven en ons vaker aansluiten bij duurzame initiatieven van inwoners, bedrijven en organisaties.

 

Een transitie, dus ook de energietransitie,  is een structurele ingrijpende verandering die het resultaat is van op elkaar inwerkende en elkaar versterkende ontwikkelingen op velerlei gebieden, zoals technologie, economie, instituties, natuur en milieu. Transities zijn maatschappelijke omwentelingen die leiden tot fundamentele en onomkeerbare veranderingen We leven dus in een verandering van tijdperken  waarbij we meer mensen betrekken en faciliteren om hun ideeën vorm te geven. We werken vanuit andere waarden en dat vraagt ook om een transitie van betrokken organisaties en stakeholders. Dit betekent dat we anders denken, anders ervaren en anders doen. Een transitie verloopt zelden lineair en laat zich niet strak sturen in de tijd. Transities zijn mensenwerk; de technologie is belangrijk maar niet doorslaggevend. Voor de actielijn Duurzaam Dinkelland betekent dit dat we een richting hebben bepaald met ambities die qua doelbereik en de voorgenomen inspanningen sterk afhankelijk zijn van onze omgeving met een grote diversiteit aan stakeholders. We zullen waar nodig de inspanningen moeten bijstellen en de dynamiek van het moment benutten om een bijdrage te leveren aan de doelen.

 

Dit resulteert in de volgende actielijnen:

doelenboom

Een energieneutraal Dinkelland

Wat willen we bereiken

Geen gebruik van fossiele brandstoffen, maar duurzame vormen van energieopwekking

Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST)

Op dit moment wekken we binnen de gemeente Dinkelland 11% van ons energieverbruik duurzaam op (Bron Klimaatmonitor 2016).

 

Waar gaan we naar toe? Waar staan we aan het eind van de coalitieperiode? (SOLL)

Dinkelland  haakt aan bij de landelijke doelstelling om in 2050 de opwekking van 100% duurzame energie te hebben.

 

Tussendoelen:

·         Het tussendoel is om in 2023, 20% duurzame opwekking van energie te realiseren en 6% energiebesparing;

·         In 2030 zitten we op 30% duurzame opwekking en 12% energiebesparing

 

Wat hebben we daarvoor gedaan?

In de begroting van 2019 is een aantal inspanningen genoemd met bijbehorende te behalen resultaten. Hieronder zijn de in 2019 behaalde mijlpalen weergegeven.

 

Ontwikkelen Duurzaamheidsfonds Dinkelland

Op te leveren resultaat Een beschikbaar Duurzaamheidsfonds voor onze inwoners 
Behaalde mijlpalen
  • Het duurzaamheidsfonds is vastgesteld. 
Status

Resultaat is opgeleverd en daarmee is de inspanning afgerond.

 

Opstellen van een Duurzaam MOP gebouwen

Op te leveren resultaat Een duurzaam door de raad geaccordeerd  MOP
Status Uitvoering vindt in 2020 plaats binnen het reguliere werk.

 

Energiemonitoring

Op te leveren resultaat Monitoringtool op het gas- en elektriciteitsgebruik op alle 700 aansluitingen
Behaalde mijlpalen
  • De scoop van de opdracht is bepaald voor de monitoringstool gas- en elektriciteitsverbruik (inmiddels is met drie gebouwen een start gemaakt).
Status Uitvoering vindt in 2020 plaats binnen het reguliere werk.

 

Inkoop duurzame energie voor onze gebouwen

Op te leveren resultaat Een leverancier voor duurzame levering van gas en elektra voor alle gemeentelijke gemeente gebouwen
Behaalde mijlpalen
  • De aanbesteding gas voor 2020 voor gemeentelijke gebouwen is afgerond.
  • Het voorstel voor energie inkoop 2021 is in concept gereed.
Persbericht juni 2019: gemeente Dinkelland geeft goede voorbeeld met zonnepanelen
Raadsbrief 2019-12 plaatsen zonnepanelen op dak gemeentehuis Dinkelland

 

Samen met Losser Oldenzaal en Tubbergen invulling geven aan grootschalige energietransitie. 

Op te leveren resultaat Verkenning en definiëren van de haalbaarheid grootschalige energietransitie (zonnevelden/wind/ geothermiek  waterstof etc).
We maken in NOT verband gebruik van de Energie Transitiecoördinator Grootschalige Energie.
Communicatie over duurzaamheid voor draagvlak en initiatief.
Behaalde mijlpalen
  • Het zonnebeleid is vastgesteld.
  • Het concept van de warmtevisie is vastgesteld.
  • We nemen deel in energiegroepen van de RES
  • Er is aandacht voor de mogelijkheden van wind bij de provincie Overijssel
Persbericht

februari 2019: Noordoost Twente ontwikkelt concept warmtevisie

maart 2019: Gezamenlijk beleid geeft meer duidelijkheid over de ontwikkeling van grootschalige zonnevelden

april 2019: Twente werkt samen aan de nationale klimaatdoelen

december 2019: Noordoost Twente gemeenten presenteren gezamenlijke warmtevisie

Raadsbrief

2019-94 Warmtevisie

Bijlage: Warmtevisie persbericht

Bijlage: concept warmtevisie NO Twente

 

Stimulering verduurzaming scholen (lespaketten)

Op te leveren resultaat Deelname door scholen aan verduurzamingsprojecten  en challenges 
Behaalde mijlpalen
  • Er is geen belangstelling bij scholen voor extra educatie.
  • In 2019 is een overleg opgestart over verduurzamingsmaatregelen voor schoolgebouwen.  

 

Bestaande woningbouw wijkgericht gasloos maken. 

Op te leveren resultaat Warmteplan: voor alle wijken en kernen in beeld gebracht welke duurzame energieoplossingen er mogelijk zijn. Voor 2021 gereed.
Behaalde mijlpalen
  • Er is een sprintsessie geweest waarbij de grote lijnen van de warmtevisie in beeld zijn gebracht.
  • Deze inspanning heeft een plek gekregen in het concept van de warmtevisie.

Status Deze inspanning krijgt een vervolg in de warmtevisie. 

Waar staan we nu?

Duurzaamheid is een dynamisch beleidsterrein die volop in ontwikkeling is. Innovaties en nieuwe inzichten bepalen in belangrijke mate het proces van de energietransitie. Met  de koers en aanpak die we volgen  anticiperen we op adequate wijze op interventies en procesdynamiek. Landelijk gezien zijn  er ontwikkelingen waardoor de transitie nog vele onzekerheden kent.

 

We zien nieuwe uitdagingen op ons afkomen, met name als het gaat om de warmtevisie, de RES (Regionale Energie Strategie) en het stimuleren van initiatieven uit de samenleving.

Financiële kaders

Wat was er in 2019 extra voor nodig?

In de begroting 2019 zijn de volgende budgetten beschikbaar gesteld:

  • Faciliteren en structureren van informatieverstrekking en advisering op maat voor inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties: €15.000.
  • Bestaande woningbouw wijkgericht gasloos maken: €34.000.
  • Energiemonitoring: €10.000.
  • Opstellen van een Duurzaam MOP gebouwen: €17.000.
  • Stimulering verduurzaming scholen: €10.000.
  • Samen met Losser, Oldenzaal en Tubbergen invulling geven aan grootschalige energietransitie: €4.000.
  • Inkoop duurzame energie voor onze gebouwen: €10.000

 

Conform hetgeen is gesteld in de inleiding over het MEP worden niet bestede incidentele budgetten (project- en procesgeld) overgeheveld (zie voorstel budgetoverheveling) . Het betreffen hier immers budgetten voor een periode van 4 jaar

 

Zoals eerder deze jaarstukken is aangegeven resteert er een bedrag van €1,9 miljoen aan projectgeld duurzaamheid (inclusief energietransitie) wat wordt overgeheveld van 2019 naar 2020. Dit bedrag kan in de loop van de planperiode van het Maatschappelijk Effecten Plan (MEP) worden ingezet voor concrete projecten.

Een afvalloos Dinkelland

Wat willen we bereiken

In 2022 hebben we ons doel van maximaal 50 kg restafval per inwoner per jaar bereikt. 

Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST)

In 2017 werd er per inwoner 60 kg restafval per jaar ingezameld.

 

Waar gaan we naar toe? Waar staan we aan het eind van de coalitieperiode? (SOLL)

Doelen Afvalloos Dinkelland:

·         Vanuit de ambitie van het project “Afvalloos Twente” streven we naar maximaal 50 kg restafval per inwoner per jaar in 2030. Door ons huidige beleid voort te zetten en te optimaliseren streven we er naar om dat doel in 2022 te halen.

·         In 2050 zijn er geen restafvalstromen meer in Dinkelland

 

Wat hebben we daarvoor gedaan?

In de begroting van 2019 is een aantal inspanningen genoemd met bijbehorende te behalen resultaten. Hieronder zijn de in 2019 behaalde mijlpalen weergegeven.

 

In 2018 en 2019 monitoren en evalueren afvalbeleid

Op te leveren resultaat Evaluatierapport met conclusies en aanbevelingen.
Status Uitvoering vindt in 2020  plaats binnen het reguliere werk.

 

In 2020 verkennen of we verder gaan inzetten op alternatieve scenario’s inzamelen grondstoffen

Op te leveren resultaat Een scenariostudie (rapport)  met een advies over het al of niet wijzigen van de inzamelmethodiek ten behoeve halen doel 2030
Behaalde mijlpalen ROVA heeft geadviseerd om de wijze van afvalinzameling vooralsnog niet te wijzigen. Dit advies hebben wij vooralsnog overgenomen 

Status Uitvoering vindt in 2020 plaats binnen het reguliere werk.

 

Verkennen mogelijkheid uitvoeren pilot  afvalinzameling  maatschappelijke organisaties en ondernemers

Op te leveren resultaat Optimale afvalscheiding bij maatschappelijke organisaties
Behaalde mijlpalen Het college heeft het besluit genomen voor uitvoering hiervan. Dat betekent dat er een PMD-container aan maatschappelijke organisaties beschikbaar wordt gesteld.


Raadsbrief 2019-81 afvalinzameling maatschappelijke organisaties

 

Waar staan we nu?

ROVA verzorgt voor ons onder meer de afvalinzameling. De ROVA stelt jaarlijks een grondstofmonitor op. Op basis van de gegevens die in deze monitor zijn opgenomen, bepalen we of we op koers zijn met ons gestelde doel ten aanzien van afval. 

Afval grafiek

 

Het gestelde doel om in 2022 de gewenste 50 kg per inwoner per jaar te halen is lineair in bovenstaande grafiek weergegeven. De werkelijke hoeveelheid restafval ligt op de lineaire doellijn.

 

Ten opzichte van 2017 is in 2018 de hoeveelheid restafval gedaald met gemiddeld 2 kg per inwoner. De landelijke VANG-doelstelling van 100 kg per inwoner in 2020 is hiermee ruimschoots gehaald.

 

Voor deze actielijn hebben we de beoogde inspanningen geleverd en deze worden geborgd en voortgezet in de lijn. 

Financiële kaders

In 2019 zijn er geen extra aanvullende middelen verbonden aan de actielijn 'Een afvalloos Dinkelland'. 

Meer asbest eraf en meer zon erop

Wat willen we bereiken

In 2024 zijn alle asbestverdachte daken vervangen en zijn op 30 % van deze daken zonnepanelen geplaatst. In 2022 is 50% van de asbestdaken vervangen en zijn op 30% van deze daken zonnepanelen geplaatst.  

Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST)

In Dinkelland is in het buitengebied 628.000 m² aan asbestdaken aanwezig, in het stedelijk gebied 33.000 m² en op de bedrijventerreinen 10.000 m², welke direct onderhevig zijn aan de weersinvloeden. (Bron: asbestinventarisatie provincie Overijssel, situatie 2017)

 

Waar gaan we naar toe? Waar staan we aan het eind van de coalitieperiode? (SOLL)

Op 1 januari 2024 zijn alle asbestdaken gesaneerd. 30% van de vervangen daken is voorzien van zonnepanelen.

 

Wat hebben we daarvoor gedaan?

In de begroting van 2019 is een aantal inspanningen genoemd met bijbehorende te behalen resultaten. Hieronder zijn de in 2019 behaalde mijlpalen weergegeven.

 

Samenwerking met Provincie Overijssel om daken voor 2024 asbestvrij te krijgen

Op te leveren resultaat Stimuleringsregeling asbestdaken ism provincie Overijssel voor minder draagkrachtige dakeigenaren.
Behaalde mijlpalen
  • De Provincie heeft middelen beschikbaar gesteld voor het stimuleringsfonds voor het verwijderen van asbestdaken. De 1e Kamer heeft het wetsvoorstel ten aanzien van het verbod op asbestdaken verworpen.  Het is nog onduidelijk of  en wanneer er wel een verbod komt.  In deze kabinetsperiode is geen nieuw wetsvoorstel gedaan.
  • De Provincie en gemeente Dinkelland participeren in een landelijk fonds

Persbericht

april 2019: Ruim 6000 daken Noordoost Twente moeten voor eind 2024 asbestvrij zijn

mei 2019: Digitaal gemeenteloket NOT gemeenten voor saneren van asbestdaken geopend

 

Onderzoek collectief saneren particulieren in NOT verband

Op te leveren resultaat X m2  kleinere daken gesaneerd.
Behaalde mijlpalen Het College heeft besloten om met de NOT gemeenten deel te nemen aan het project voor collectief asbest saneren bij particulieren. In juni 2019 heeft het bedrijf, waarmee wij samenwerking hadden gezocht, eenzijdig het project gestopt (één dag voordat de inschrijftermijn sloot). Er hadden zich weinig mensen aangemeld (3,5% respons) voor een aanbod. De mensen die zich hadden aangemeld zijn ingelicht.
Status Gepauzeerd in afwachting van rijks en provinciaal beleid.

 

Vervolg ketenvormings-project (Asbestschakel)

Op te leveren resultaat De dakeigenaar wordt volledig ontzorgd bij het verwijderen van zijn asbestdak. 
Behaalde mijlpalen  Het ketenvormingsproject (Asbestschakel) is ontstaan. Asbestsaneringsbedrijven en bouwbedrijven hebben elkaar gevonden en bieden een totaalpakket aan.

Status Resultaat is opgeleverd en daarmee is de inspanning afgerond.

 

Gratis wegbrengen asbest particulieren

Op te leveren resultaat Asbest van daken < 35m2 mag door eigenaar zelf verwijderd worden en kan gratis worden gestort op afvalbrengpunt Postel
Status

Uitvoering vindt in 2020 plaats binnen het reguliere werk.

Waar staan we nu?

Op 4 juni 2019 heeft de Eerste Kamer het wetvoorstel asbestdakenverbod per 2025 verworpen. Naast de discussie over gezondheidsrisico’s bij sanering van asbest, is het ‘moeten’ er voorlopig vanaf. Zie ook: Eerste kamer verwerpt wetsvoorstel.

 

Voor deze actielijn zijn we in afwachting van rijks en provinciaal beleid. Dat betekent dat we voor deze actielijn geen extra inspanningen hebben verricht. 

 

Gezien deze ontwikkelingen is opnieuw gekeken naar de veranderopgave van deze actielijn. Dat heeft ertoe geleid dat de SOLL in de begroting van 2020 als volgt is bijgesteld:

  • Eind 2022 is zoveel mogelijk van de asbestdaken gesaneerd.

Financiële kaders

Wat was er in 2019 extra voor nodig?

In de begroting 2019 is het volgende budget beschikbaar gesteld: 

  • Samenwerking met de Provincie Overijssel om daken voor 2024 asbestvrij te krijgen: € 8.000.

 

Programmajournaal 1

Het incidentele budget van €7.500 voor de inspanning 'Gratis wegbrengen asbest particulieren' is niet benodigd geweest, gezien de Eerste Kamer heeft besloten om het wetsvoorstel asbestdakenverbod te verwerpen. Dit budget is komen te vervallen.

Meer circulaire inkoop

Wat willen we bereiken

Bij inkoop van de gemeente meer rekening houden  op de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen.

Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST)

Op dit moment hebben we nog geen helder beeld van wat circulaire inkoop voor de gemeente betekent en daarmee ook niet waar we staan. We gaan dit instrument ontwikkelen.

 

Waar gaan we naar toe? Waar staan we aan het eind van de coalitieperiode? (SOLL)

·         Er is een helder inkoopbeleid met duidelijke normen voor circulair inkopen

·         Het is meetbaar of er circulair ingekocht wordt

·         In 2022 wordt ingekocht conform de in het beleid gestelde normen.

 

Circulaire Economie helpt onze duurzame ambities te verwezenlijken. De circulaire economie en is een erg breed begrip. Het Ministerie van VROM hanteert de volgende definitie: “het toepassen van milieuaspecten en sociale aspecten in alle fasen van het inkoopproces, zodat dit uiteindelijk leidt tot de daadwerkelijk levering van een product, dienst of werk dat aan deze eisen voldoet.” Binnen Dinkelland ligt de focus op circulair inkopen. Hierbij gaat het om de inzet van het instrument Inkoop om productie en (her)gebruik van circulaire producten en diensten te stimuleren en zo duurzaamheid te versterken[1].

 

Wat hebben we daarvoor gedaan?

In de begroting van 2019 is een aantal inspanningen genoemd met bijbehorende te behalen resultaten. Hieronder zijn de in 2019 behaalde mijlpalen weergegeven.

 

Basisinventarisatie huidige stand van zaken, verkenning mogelijkheden met conclusies en aanbevelingen voor het vervolg.

Op te leveren resultaat Rapportage met analyse, conclusies en aanbevelingen. 
Behaalde mijlpalen
  • De verkenning en het plan van aanpak voor circulaire is inkoop gereed.
  • Er is een subsidie toegekend van € 10.000,--
  • In april 2019 is het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen voorgesteld. (ondertekening gaat plaatsvinden 2020)
  • Twee deelprojecten: Pilot duurzaam deelvervoer is gestart, pilot huisvesting is in voorbereiding

 

Waar staan we nu?

Het jaar 2019 is vooral gebruikt om inzicht te krijgen in onze ambities en mogelijkheden (inclusief financiële consequenties) voor circulaire inkoop. 

Financiële kaders

Wat was er in 2019 extra voor nodig?

In de begroting 2019 is het volgende budget beschikbaar gesteld:

  • Basisinventarisatie huidige stand van zaken, verkenning mogelijkheden met conclusies en aanbevelingen voor het vervolg: €6.000.

 

Conform hetgeen is gesteld in de inleiding over het MEP worden niet bestede incidentele budgetten (project- en procesgeld) overgeheveld (zie voorstel budgetoverheveling). Het betreffen hier immers budgetten voor een periode van 4 jaar.

Duurzaam Dinkelland - financieel

Overzicht baten en lasten

Raming begrotingsjaar voor wijziging Raming begrotingsjaar na wijziging Realisatie begrotingsjaar Verschil realisatie versus begr. na wijz.
(Bedragen x € 1.000)
Baten 0 10 18 8
Lasten 174 135 94 41
Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten -174 -125 -76 49
Onttrekkingen aan reserves 85 98 17 -81
Toevoegingen aan reserves 0 55 0 55
Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten -89 -82 -60 22

Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan.

 

Mutaties reserves

Het verschil op de mutaties van de reserves  betreft voornamelijk een lagere onttrekking voor duurzame energie van €20.000. Zie voorstel budgetoverheveling.

 

Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2019 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".