Meer
Publicatiedatum: 09-10-2019

Inhoud

Programma onderdelen

Ambitie Duurzaam Dinkelland

Inleiding Ambitie Duurzaam Dinkelland

Inleiding

doel

In het coalitieprogramma 2018-2022 van Dinkelland heeft duurzaamheid een prominente rol gekregen: duurzame energie, afval, verwijdering asbest en circulair inkopen zijn richtinggevende  thema’s in het akkoord. Wij vinden dat duurzaamheid een manier van denken is die geïntegreerd moet worden in ons hele doen en laten. Dat geldt voor de gemeente Dinkelland zelf, voor ondernemers, maatschappelijke organisaties, inwoners en andere overheden. Wij willen ons steentje bijdragen om de gevolgen van de klimaatverandering te beperken.

Aangezien het vooral gaat om verandering van gedrag en de toepassing van nieuwe technieken bestaat de rol van de gemeente Dinkelland met name uit verbinden, faciliteren, samenwerken en participeren. Duurzaamheid overschrijdt lokale grenzen, waardoor we inzetten op de aanscherping van de regionale samenwerking in combinatie met lokale projecten en processen. We gaan zelf het goede voorbeeld geven en ons vaker aansluiten bij duurzame initiatieven van inwoners, bedrijven en organisaties.

Een transitie, dus ook de energietransitie,  is een structurele ingrijpende verandering die het resultaat is van op elkaar inwerkende en elkaar versterkende ontwikkelingen op velerlei gebieden, zoals technologie, economie, instituties, natuur en milieu. Transities zijn maatschappelijke omwentelingen die leiden tot fundamentele en onomkeerbare veranderingen We leven dus in een verandering van tijdperken  waarbij we meer mensen betrekken en faciliteren om hun ideeën vorm te geven. We werken vanuit andere waarden en dat vraagt ook om een transitie van betrokken organisaties en stakeholders. Dit betekent dat we anders denken, anders ervaren en anders doen. Een transitie verloopt zelden lineair en laat zich niet strak sturen in de tijd. Transities zijn mensenwerk; de technologie is belangrijk maar niet doorslaggevend. Voor de actielijn Duurzaam Dinkelland betekent dit dat we een richting hebben bepaald met ambities die qua doelbereik en de voorgenomen inspanningen sterk afhankelijk zijn van onze omgeving met een grote diversiteit aan stakeholders. We zullen waar nodig de inspanningen moeten bijstellen en de dynamiek van het moment benutten om een bijdrage te leveren aan de doelen.

Dit resulteert in de volgende actielijnen en die gaan we komende periode als volgt meten:

doelenboom

Een energieneutraal Dinkelland

Wat willen we bereiken

Geen gebruik van fossiele brandstoffen, maar duurzame vormen van energieopwekking

Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST)

  • Op dit moment wekken we binnen de gemeente Dinkelland 11% van ons energieverbruik duurzaam op (Bron Klimaatmonitor 2016).

 

Waar gaan we naar toe? (SOLL)

  • Dinkelland  haakt aan bij de landelijke doelstelling om in 2050 de opwekking van 100% duurzame energie te hebben.

 

Tussendoelen:

  • Het tussendoel is om in 2023, 20% duurzame opwekking van energie te realiseren en 6% energiebesparing;
  • In 2030 zitten we op 30% duurzame opwekking en 12% energiebesparing

In het klimaatakkoord van Parijs heeft Nederland samen met 194 andere landen toegezegd te zorgen dat de aarde in 2050 niet meer dan twee graden is opgewarmd. Nederland heeft (door actief verder te werken aan het energieakkoord) hierop een eigen klimaatakkoord opgesteld met één groot doel: “om klimaatverandering tegen te gaan willen we in Nederland in 2030 bijna de helft (49%) minder broeikasgassen uitstoten dan we in 1990 deden.” Dit doel is opgesplitst naar een doelstelling per sector uitgedrukt in megatonnen CO2-reductie. De landelijke sectortafels werken nu hard aan oplossingen om de doelstelling in hun eigen sector en het gezamenlijke doel te halen. Daarnaast kijken ze ook verder en moet ze ervoor zorgen dat in 2050 er nog veel minder CO2 uitgestoten wordt. 

De uitwerking op regionaal niveau komt eind 2019 voort uit de RES (Regionale energie strategie). De RES-T is een Twentebrede samenvoeging van ambities welke vanuit de TES (Twentse Energie Strategie), programma NEO (Nieuwe Energie Overijssel), het Rijk en de VNG gesteld worden. Onder paragraaf 1.1.2 wordt ingegaan op de initiatieven welke (tot 2022) binnen de invloedssfeer van de gemeentelijke bedrijfsvoering liggen om invulling en richting te geven aan deze ambities.

Wat hebben we gedaan?

In de begroting van 2019 is een aantal inspanningen genoemd met bijbehorende te behalen resultaten. Hieronder ziet u de behaalde mijlpalen voor de actielijn 'Energieneutraal Dinkelland':

 

De volgende inspanning, zoals deze in de begroting is opgenomen, is afgerond:

Inspanning

Resultaat

Start

Status

Ontwikkelen Duurzaamheidsfonds Dinkelland

Een beschikbaar Duurzaamheidsfonds voor onze inwoners

Voorbereiding gestart in 2018. Vanaf het eerste kwartaal 2019 kunnen inwoners gebruik maken van de regeling.

Gereed / afgerond

Omdat deze inspanning is afgerond wordt de uitvoering hiervan opgenomen in de basisbegroting, onder het programma Milieu.

 

De volgende inspanningen dragen bij aan het bereiken van het doel van deze actielijn. Gezien de aard van deze inspanningen en de positionering van de uitvoering hiervan, wordt voorgesteld om deze over te dragen naar de basisbegroting. Dat betekent dat de hieronder genoemde inspanningen met ingang van het begrotingsjaar 2020 niet meer onder deze actielijn worden verantwoord maar terug te vinden zijn onder de programma's Bestuur & middelen en Milieu.

Inspanning

Resultaat

Status

Opstellen van een Duurzaam MOP gebouwen Een duurzaam door de raad geaccordeerd  MOP

Overdragen

Energiemonitoring Monitoringtool op het gas- en elektriciteitsgebruik op   alle 700 aansluitingen

Overdragen

Inkoop duurzame energie voor onze gebouwen

Een leverancier voor duurzame levering van gas en elektra voor alle gemeentelijke gemeente gebouwen

Overdragen

In de verschillende kernen zijn initiatieven gestart die een bijdrage leveren aan de doelen van deze actielijn. 

Trends en ontwikkelingen

Innovaties en nieuwe inzichten bepalen in belangrijke mate het proces van de energietransitie. Met  de koers en aanpak die we volgen  anticiperen we op adequate wijze op interventies en procesdynamiek. Landelijk gezien zijn  er ontwikkelingen waardoor de transitie nog vele onzekerheden kent. Dit risico constateren we en we gaan hierop anticiperen mocht dat nodig zijn.

Mede door de samenwerking binnen NOT, die geïntensiveerd wordt de komende drie jaar,  kunnen we putten uit veel deskundigheid. 

Financiële kaders

Er zijn in  financiële zin geen afwijkingen ten opzichte van de begroting. Het feit dat er een aantal inspanningen zijn afgerond maakt echter wel dat er een aantal zogenaamde A uren beschikbaar komen voor intensiveren bestaande actielijnen en inspanningen, anticiperen op ontwikkelingen in de energietransitie en eventueel inzetten op nieuwe ambities, actielijnen en inspanningen. Deze uren betrekken we bij het opstellen van de begroting 2020.

Conclusie

De inspanningen die we verrichten zijn op hoofdlijnen actueel en dragen bij aan de doelen. We volgen de geprogrammeerde koers.

Een afvalloos Dinkelland

Wat willen we bereiken

In 2022 hebben we ons doel van maximaal 50 kg restafval per inwoner per jaar bereikt.

Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST)

  • In 2017 werd er per inwoner 60 kg restafval per jaar ingezameld.

 

Waar gaan we naar toe? (SOLL)

Doelen Afvalloos Dinkelland:

  • Vanuit de ambitie van het project “Afvalloos Twente” streven we naar maximaal 50 kg restafval per inwoner per jaar in 2030. Door ons huidige beleid voort te zetten en te optimaliseren streven we er naar om dat doel in 2022 te halen.
  • In 2050 zijn er geen restafvalstromen meer in Dinkelland

In 2030 is het besef doorgedrongen dat we alleen nog producten kopen die na gebruik weer volledig kunnen worden hergebruikt voor nieuwe producten, bestaat er geen afval meer en leven we in een circulaire duurzame samenleving.

De Twentse gemeenten hebben in het kader van het Landelijke Afvalbeleidsplan het project “Afvalloos Twente” opgepakt. De ambitie is om in 2030 de hoeveelheid restafval te reduceren tot maximaal 50 kilo per persoon per jaar. Deze ambitie is gebaseerd op het IPR Normag (een adviesbureau op het gebied van strategie, beleid en organisatie) rapport dat in 2014 de basis heeft gevormd voor de regionale afvalvisie en ons eigen afvalbeleid. Met de huidige hoeveelheid van 60 kilo per inwoner per jaar in 2017 voldoen we nog niet aan de ambities van Afvalloos Twente. Het streven is om de ambitie eerder waar te maken dan in 2030. Daarvoor gaan we in 2019 en 2020 voorstellen uitwerken om op 1 februari 2022 de gewenste 50 kg per inwoner per jaar te halen.

Wat hebben we gedaan?

In de begroting van 2019 is een aantal inspanningen genoemd met bijbehorende te behalen resultaten. Hieronder ziet u de behaalde mijlpalen voor de actielijn 'Afvalloos Dinkelland':

  • ROVA heeft geadviseerd om de wijze van afvalinzameling vooralsnog niet te wijzigen.

De volgende inspanningen dragen bij aan het bereiken van minder afval. Gezien de aard van deze inspanningen en de positionering van de uitvoering hiervan, wordt voorgesteld om deze over te dragen naar de basisbegroting in het programma Milieu. Dat betekent dat de hieronder genoemde inspanningen met ingang van het begrotingsjaar 2020 niet meer onder deze actielijn worden verantwoord.

Inspanning

Resultaat

Status

In 2018 en 2019 monitoren en evalueren afvalbeleid Evaluatierapport met conclusies en aanbevelingen.

Overdragen

In 2020 verkennen of we verder gaan inzetten op alternatieve scenario’s inzamelen grondstoffen Een scenariostudie (rapport)  met een advies over het al of niet wijzigen van de inzamelmethodiek ten behoeve halen doel 2030

Overdragen

Trends en ontwikkelingen

De vraag is of we de samenleving meer kunnen betrekken bij het halen van het gestelde doel. Deze overweging die vooral betrekking heeft op draagvlak en betrokkenheid bij dit maatschappelijke thema kan nader onderzocht worden. De aandacht voor gescheiden inzameling van afval bij maatschappelijke organisaties blijft een aandachtspunt.

Er zijn geen verder trends of ontwikkelingen op dit moment die bijsturing van het thema afval noodzakelijk maken. 

Financiële kaders

Er zijn in  financiële zin geen afwijkingen ten opzichte van de begroting. Het feit dat er een aantal inspanningen zijn afgerond maakt echter wel dat er een aantal zogenaamde A uren beschikbaar komen voor nieuwe ambities, actielijnen, inspanningen. Deze uren betrekken we bij het opstellen van de begroting 2020.

Conclusie

De inspanningen die we verrichten zijn op hoofdlijnen actueel en dragen bij aan de doelen. We volgen de geprogrammeerde koers.

Meer asbest eraf en meer zon erop

Wat willen we bereiken

In 2024 zijn alle asbestverdachte daken vervangen en zijn op 30 % van deze daken zonnepanelen geplaatst. In 2022 is 50% van de asbestdaken vervangen en zijn op 30% van deze daken zonnepanelen geplaatst.  

Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST)

  • In Dinkelland is in het buitengebied 628.000 m² aan asbestdaken aanwezig, in het stedelijk gebied 33.000 m² en op de bedrijventerreinen 10.000 m², welke direct onderhevig zijn aan de weersinvloeden. (Bron: asbestinventarisatie provincie Overijssel, situatie 2017)

 

Waar gaan we naar toe? (SOLL)

  • Op 1 januari 2024 zijn alle asbestdaken gesaneerd. 30% van de vervangen daken is voorzien van zonnepanelen.

Op 4 juni 2019 heeft de Eerste Kamer het wetvoorstel asbestdakenverbod per 2025 verworpen. Naast de discussie over gezondheidsrisico’s bij sanering van asbest, is het ‘moeten’ er voorlopig vanaf.

Losse asbestvezels zijn schadelijk voor de volksgezondheid, het (langdurig) inademen van deze vezels kan leiden tot kanker. Asbestbranden leiden tot onrust over de volksgezondheid en vormen een risico op hoge maatschappelijke kosten en economische schade.

Ondanks dat er (nog) geen verbod is grijpen we dit verbod aan om verduurzaming te bevorderen. Onze voorkeur gaat uit naar plaatsing van zonnepanelen ter vervanging van asbestdaken. Via het Duurzaamheidsfonds Dinkelland willen we het plaatsen van panelen stimuleren

Het Rijk (trekker), de provincie en de gemeenten onderzoeken de mogelijkheden van een revolverend fonds voor het verwijderen van asbestdaken voor particulieren. Van de gemeente wordt vooralsnog een bijdrage in het fonds gevraagd. In het vierde kwartaal van 2019 wordt hierover duidelijkheid verwacht.

In 2019 zullen er geen nieuwe initiatieven worden ontplooid om de sanering van asbestdaken te versnellen. Bij de begroting van 2020 komen we hierop terug.

Wat hebben we gedaan?

In de begroting van 2019 is een aantal inspanningen genoemd met bijbehorende te behalen resultaten. Hieronder ziet u de behaalde mijlpalen voor de actielijn 'Meer asbest eraf, meer zon erop':

  • De Provincie heeft middelen beschikbaar gesteld voor het stimuleringsfonds voor het verwijderen van asbestdaken.
  • Het College heeft besloten om met de NOT gemeenten deel te nemen aan het project voor collectief asbest saneren bij particulieren. 
  • Het ketenvormingsproject (Asbestschakel) is ontstaan. Asbestsaneringsbedrijven en bouwbedrijven hebben elkaar gevonden en bieden een totaalpakket aan.
  • De 1e Kamer heeft het wetsvoorstel ten aanzien van het verbod op asbestdaken verworpen.  Het is nog onduidelijk of  en wanneer er wel een verbod komt.
  • In 2018 is 21 ton asbest is ingebracht.
  • De Provincie en de gemeente Dinkelland participeren in landelijk fonds. 

 

De volgende inspanning, zoals deze in de begroting is opgenomen, is afgerond:

Inspanning

Resultaat

Start

Status

Vervolg ketenvormingsproject (Asbestschakel)

De dakeigenaar wordt volledig ontzorgd bij het verwijderen van zijn asbestdak. 

4e kwartaal 2019

Gereed / afgerond

Omdat deze inspanning is afgerond wordt de uitvoering hiervan opgenomen in de basisbegroting.

 

De volgende inspanningen dragen bij aan het bereiken van het doel van deze actielijn. Gezien de aard van deze inspanningen en de positionering van de uitvoering hiervan, wordt voorgesteld om deze over te dragen naar de basisbegroting in het programma Milieu. Dat betekent dat de hieronder genoemde inspanningen met ingang van het begrotingsjaar 2020 niet meer onder deze actielijn worden verantwoord.

Inspanning

Resultaat

Status

Gratis wegbrengen asbest particulieren Asbest van daken < 35m2 mag door eigenaar zelf verwijderd worden en kan gratis worden gestort op afvalbrengpunt Postel

Overdragen

Trends en ontwikkelingen

Op 4 juni 2019 heeft de Eerste Kamer het wetvoorstel asbestdakenverbod per 2025 verworpen. Naast de discussie over gezondheidsrisico’s bij sanering van asbest, is het ‘moeten’ er voorlopig vanaf.

Het Rijk (trekker), de provincie en de gemeenten onderzoeken de mogelijkheden van een revolverend fonds voor het verwijderen van asbestdaken voor particulieren. Van de gemeente wordt vooralsnog een bijdrage in het fonds gevraagd. In het vierde kwartaal van 2019 wordt hierover duidelijkheid verwacht.

In 2019 zullen er geen nieuwe initiatieven worden ontplooid om de sanering van asbestdaken te versnellen. Bij de begroting van 2020 komen we hierop terug.

Gezien deze ontwikkelingen wordt opnieuw gekeken naar de veranderopgave van deze actielijn. De beschreven IST-SOLL zal naar grote waarschijnlijkheid worden aangepast. Ook hier komen we bij de begroting 2020 op terug.

Financiële kaders

Het incidentele budget van €7.500 voor de inspanning 'Gratis wegbrengen asbest particulieren' is niet benodigd geweest, gezien de Eerste Kamer heeft besloten om het wetsvoorstel asbestdakenverbod te verwerpen. 

Er zijn in  financiële zin geen afwijkingen ten opzichte van de begroting. Het feit dat er een aantal inspanningen zijn afgerond maakt echter wel dat er een aantal zogenaamde A uren beschikbaar komen voor nieuwe ambities, actielijnen, inspanningen. Deze uren betrekken we bij het opstellen van de begroting 2020.

Conclusie

Naar verwachting is er in het vierde kwartaal van 2019 meer duidelijkheid over de mogelijkheden van een revolverend fonds asbest verwijderen particulieren.  Van ons wordt een bijdrage gevraagd die zal leiden tot een multiplier. De financiële toelichting is terug te vinden onder het financiële hoofdstuk. In de begroting van 2020 komen we hierop terug.

De inspanningen die we verrichten zijn vooralsnog verder op hoofdlijnen actueel en dragen bij aan de doelen. We volgen de geprogrammeerde koers totdat blijkt dat de ontwikkelingen bijsturing van het doel tot gevolg heeft. 

Meer circulaire inkoop

Wat willen we bereiken

Bij inkoop van de gemeente meer rekening houden  op de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen.

Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode?  (IST)

  • Op dit moment hebben we nog geen helder beeld van wat circulaire inkoop voor de gemeente betekent en daarmee ook niet waar we staan. We gaan dit instrument ontwikkelen.

 

Waar gaan we naar toe? (SOLL)

  • Er is een helder inkoopbeleid met duidelijke normen voor circulair inkopen
  • Het is meetbaar of er circulair ingekocht wordt
  • In 2022 wordt ingekocht conform de in het beleid gestelde normen.

Circulaire Economie helpt onze duurzame ambities te verwezenlijken. De circulaire economie en is een erg breed begrip. Het Ministerie van VROM hanteert de volgende definitie: “het toepassen van milieuaspecten en sociale aspecten in alle fasen van het inkoopproces, zodat dit uiteindelijk leidt tot de daadwerkelijk levering van een product, dienst of werk dat aan deze eisen voldoet.” Binnen Dinkelland ligt de focus op circulair inkopen. Hierbij gaat het om de inzet van het instrument Inkoop om productie en (her)gebruik van circulaire producten en diensten te stimuleren en zo duurzaamheid te versterken[1].


[1] Pianoo, kader voor circulair inkopen: Pianoo, kader voor circulair inkopen

Wat hebben we gedaan?

In de begroting van 2019 is een aantal inspanningen genoemd met bijbehorende te behalen resultaten. Hieronder ziet u de behaalde mijlpalen voor de actielijn 'Meer circulaire inkoop':

  • Verkenning en plan van aanpak circulaire inkoop gereed
  • Er is een subsidie toegekend van € 10.000
  • In april 2019 is het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen getekend
  • Twee deelprojecten: Pilot duurzaam deelvervoer is gestart, pilot huisvesting is in voorbereiding

Trends en ontwikkelingen

Wij zijn bezig met het onderzoeken van het mobiliteitsvraagstuk Dinkelland, Tubbergen, Noaberkracht. In de begroting van 2020 geven wij u hierover meer duidelijkheid.

We gebruiken 2019 vooral om inzicht te krijgen in onze ambities en mogelijkheden (inclusief financiële consequenties) voor circulaire inkoop. Begin 2020 komt hierover een raadsvoorstel.

Er zijn momenteel verder geen trends en ontwikkelingen die bijsturing van het thema circulaire inkoop noodzakelijk maken.

Financiële kaders

Er zijn in  financiële zin geen afwijkingen ten opzichte van de begroting. Het feit dat er een aantal inspanningen zijn afgerond maakt echter wel dat er een aantal zogenaamde A uren beschikbaar komen voor nieuwe ambities, actielijnen, inspanningen. Deze uren betrekken we bij het opstellen van de begroting 2020.

Conclusie

De inspanningen die we verrichten zijn op hoofdlijnen actueel en dragen bij aan de doelen. We volgen de geprogrammeerde koers.  

Duurzaam Dinkelland - financieel

Financiële kaders Ambitie Duurzaam Dinkelland

Door het besluit van de Eerste Kamer om het wetsvoorstel asbestdakenverbod te verwerpen is het 'moeten' er voorlopig af. Dat betekent dat de extra ambtelijke capaciteit die ervoor beschikbaar zou moeten worden gesteld, op dit moment niet nodig is. Het incidentele budget van € 7.500 kan hiermee komen te vervallen.