Meer
Publicatiedatum: 12-11-2020

Inhoud

Ambitie Duurzaam Dinkelland

Inleiding Ambitie Duurzaam Dinkelland

Inleiding

 

doel

 

Gemeente Dinkelland haakt aan bij de landelijke doelstelling dat in 2050 de energievoorziening volledig duurzaam moet zijn. Een ambitieuze doelstelling waarvoor de komende jaren de nodige inspanningen moeten worden geleverd. Hier willen we samen met inwoners, organisaties en andere gemeenten invulling aan geven.

 

Het thema duurzaamheid is een dynamisch beleidsterrein dat volop in ontwikkeling is en aan verandering onderhevig. We constateren dat er de afgelopen jaren de nodige inspanningen zijn geleverd. Zo is een aantal inspanningen uit de ambitiebegroting reeds uitgevoerd die inmiddels geborgd zijn in de lijn (actielijn afval). We zien tegelijkertijd ook dat er voor de komende jaren extra taken en uitdagingen op ons afgekomen zijn. Denk onder meer aan de Regionale Energie Strategie, de warmtevisie en het opstellen van wijkuitvoeringsplannen. We concluderen daarmee dat de actielijnen zoals oorspronkelijk ingezet in de begroting 2019 niet meer volledig en actueel zijn waardoor bijstelling van de actielijnen wordt voorgesteld. Daarbij is rekening gehouden met de huidige trends en ontwikkelingen en de uitkomsten van de mid-term review.

 

Mid-term review: meer inzet op communicatie en bewustwording
Uit cijfers blijkt dat het thema duurzaamheid nog niet sterk leeft onder de bevolking. Zij hechten eerder prioriteit aan thema’s die concreet spelen in de directe woon- en leefomgeving. Het thema duurzaamheid staat waarschijnlijk nog te ver van onze inwoners af, terwijl het uiteindelijk onze inwoners in de toekomst zeker zal raken. Wij zien het dan ook als onze taak om de komende jaren nog sterker in te zetten op bewustwording en communicatie. Hierbij richten we ons op de noodzaak en effecten van de grootschalige energietransitie, maar vooral ook op het stimuleren van kleinere initiatieven van onderop, met aandacht voor de mogelijkheden voor energieopwekking én energiebesparing.

 

Programma Duurzaamheid in relatie tot corona
Voor de lange termijn zijn vooralsnog geen directe inhoudelijke consequenties te benoemen vanwege corona. Wel bestaat het risico dat duurzaamheidsinitiatieven en – projecten in prioriteit achterop raken omdat andere prioriteiten worden gesteld, meer gericht op de kortere termijn (lokaal, regionaal, maar ook vanuit de kernen zelf). Ook in dit perspectief is inzet op communicatie en bewustwording van belang.

 

Uitvoeringslasten van het Klimaatakkoord: wat moeten we nog meer verwachten?
Met de instemming van het Klimaatakkoord hebben gemeenten een duidelijk signaal afgegeven dat uitwerking van drie randvoorwaarden noodzakelijk is: haalbaar-/betaalbaarheid voor de samenleving, de juiste bevoegdheden en een tegemoetkoming in de uitvoeringslasten. Om invulling te geven aan deze laatste voorwaarde, is afgesproken dat er een onderzoek komt naar de uitvoeringslasten van het Klimaatakkoord. Het onderzoek loopt en heeft voorlopig geleid tot een overzicht van taken en bijbehorende uitvoeringslasten voor gemeenten, provincies en waterschappen. Eind 2020 wordt een advies opgeleverd over de hoogte van de uitvoeringslasten en de wijze waarop deze zouden kunnen worden bekostigd. In 2021 volgt een gesprek tussen rijk en decentrale overheden over de resultaten en duiding van dit advies. De uitkomsten zullen worden meegenomen en waar nodig leiden tot bijsturing van het programma.

 

Actielijnen 2021-2022
Voor de komende periode 2021-2022 richten we ons voor de ambitie Duurzaamheid op de volgende actielijnen:

 

ACTIELIJN 1: ENERGIE: WIND EN ZON
Deze actielijn richt zich op de doelstelling dat in 2050 100% van de energie duurzaam is opgewekt. Zoals vastgelegd in de concept RES wil de gemeente in NOT-verband in 2030 335 GWh elektriciteit duurzaam opwekken (14% van huidig totaal energieverbruik, incl. gas). Hierbij bundelen we de krachten in Noordoost Twente en Twente. Belangrijkste opgaven in deze actielijn vormen het invulling en uitwerking geven aan de Regionale Energie Strategie en het versterken van de communicatie en participatie bij de energietransitie waarbij als uitgangspunt geldt: lusten en lasten lokaal.

 


ACTIELIJN 2: ENERGIE: WARMTE
Deze actielijn is gericht op de doelstelling dat in 2050 alle huishoudens en bedrijven in de gemeente Dinkelland van het aardgas af zijn. Hiervoor is een warmtevisie opgesteld en een routekaart uitgezet. Samen met inwoners willen we werken aan haalbare en betaalbare oplossingen die we verwerken in een wijkuitvoeringsplan per kern. 

 


ACTIELIJN 3: DUURZAAM VAN ONDEROP
Deze actielijn is gericht op het aanjagen en stimuleren van initiatieven van onderop. De duurzaamheidsambities vullen we namelijk samen met onze inwoners, ondernemers en organisaties in. Zij hebben een belangrijk aandeel in het realiseren van een uiteindelijk energieneutraal Dinkelland. Het thema duurzaamheid komt in de kernen steeds meer op de agenda en er worden werkgroepen gevormd die met het thema aan de slag gaan. Om initiatieven en werkgroepen een stap verder te helpen nemen we een aanjagende en stimulerende rol in, zodat projecten ook daadwerkelijk van de grond komen.



ACTIELIJN 4: CIRCULAIRE INKOOP
Deze actielijn is er op gericht om bij inkoop van de gemeente meer rekening te houden met de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen. Er wordt beleid gemaakt hoe hier invulling aan te geven. Daarbij hebben gemeenten Tubbergen en Dinkelland op 3 februari 2020 het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen ondertekend. 



ACTIELIJN 5: ASBEST ERAF, ZON EROP
Vanuit de gemeente worden activiteiten in het kader van de Versnellingsaanpak asbestdakensanering door Rijk en Provincie, pro-actief gevolgd. De gemeente haakt aan bij activiteiten die passen bij de doelstelling.

Meetbaarheid

Indicatoren

Deze P&C-cyclus gaan we meer monitoren op output en outcome. In de begroting van 2019 hebben we aangegeven dat we op het niveau van ambitie een belevingsonderzoek onder onze inwoners gaan houden om een nulmeting te krijgen. Voor deze ambitie (Duurzaam Dinkelland) zien we af van een belevingsonderzoek. We gebruiken de in Nederland gehanteerde Klimaatmonitor (Klimaatmonitor) om de voortgang te meten. Daarnaast gebruiken we de overall midterm review van het coalitieakkoord  om een indicatie te krijgen van de tussentijdse effecten. Uiteraard worden onze inwoners en de raad  nadrukkelijk bij dit onderzoek betrokken.

Voor de actielijnen gaan we de kwantitatieve indicatoren meten. Ook hierbij gaan we uit van een nulmeting. Deze indicatoren monitoren we doorlopend voor zover ze beschikbaar zijn. 

De indicatoren komen bij elke ambitie en actielijn terug en zijn niet bedoeld om op afgerekend te worden. Zij geven een indicatie of wij de juiste dingen doen zodat wij tijdig kunnen bijsturen. 

 

Ambitie: Duurzaam Dinkelland Indicator Bron Frequentie meten Wanneer actuele gegevens beschikbaar Meetmoment IST

IST

2018

SOLL

2022

Wij zetten ons actiever in voor het beperken van de gevolgen van klimaatverandering Belevingsonderzoek Newcom          
               
Actielijn: Energie              
Geen gebruik van fossiele brandstoffen, maar duurzame vormen van energie-opwekking Percentage duurzame energieopwekking Klimaatmonitor 2016 loopt 2 jaar achter, jaarlijks bijgewerkt, rijkswaterstaat Per onderdeel apart.Online kijken wat actuele stand is   11% duurzame energie opwekking 18% duurzame energie opwekking
    Klimaatmonitor 2016       Basis is 2400 tj 5% energiebesparing tov 2400TJ
               
Actielijn: Meer abest eraf en meer zon er op              
Zo veel mogelijk daken zijn asbestvrij in 2024 en er zitten meer zonnepanelen op deze daken Aantal m2 asbestdaken bedrijventerreinen Asbestinventarisatie provincie Overijssel   0-meting februari 2018   10.000 m2  
  Aantal m2 asbestdaken landelijk gebied Asbestinventarisatie provincie Overijssel   0-meting februari 2018   628.000 m2  
  Aantal m2 asbestdaken stedelijk gebied Asbestinventarisatie provincie Overijssel   0-meting februari 2018   33.000 m2  
  Totaal aantal m2 gesaneerder asbestdaken  Asbestinventarisatie provincie Overijssel   0-meting februari 2018     400.000 m2 (1 jan 2022)
Actielijn: Meer circulaire inkoop              
Bij inkoop van de gemeente meer rekening houden op de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen. Percentage aanbestedingen met SROI Vensters voor bedrijfsvoering Jaarlijks Voorjaar   23% 30%
  Percentage aanbestedingen waarbij gunningscriteria op dit gebied zijn opgenomen Gemeente Dinkelland Jaarlijks Voorjaar   37,50% 50%
               

 

Energie: Wind en zon

Wat willen we bereiken

Geen gebruik van fossiele brandstoffen, maar duurzame vormen van energieopwekking

Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST)

Op dit moment wekken we binnen de gemeente Dinkelland 11% van ons energieverbruik duurzaam op (Bron Klimaatmonitor 2016).

 

Waar gaan we naar toe? (SOLL)

Dinkelland  haakt aan bij de landelijke doelstelling om in 2050 de opwekking van 100% duurzame energie te hebben.

 

Tussendoelen:

·  Het tussendoel is om in 2023, 20% duurzame opwekking van energie te realiseren en 6% energiebesparing;

·  In 2030 zitten we op 30% duurzame opwekking en 12% energiebesparing

In het klimaatakkoord van Parijs heeft Nederland samen met 194 andere landen toegezegd te zorgen dat de aarde in 2050 niet meer dan twee graden is opgewarmd. Het kabinet heeft met het nationale Klimaatakkoord een centraal doel: het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen in Nederland met 49 % ten opzichte van 1990. Het kabinet pleit in Europa voor een broeikasgasreductie van 55% in 2030. Mocht een aangescherpte doelstelling in de EU niet haalbaar blijken, dan zal Nederland ernaar streven om met gelijkgestemde Noordwest-Europese landen tot ambitieuzere afspraken te komen dan de door de EU toegewezen landenallocatie. Omdat de uitkomst van de internationale gesprekken nog niet vaststaat, kan de uiteindelijke doelstelling voor 2030 afwijken van de 49% waar het kabinet nu van uitgaat. Een betekenisvolle stap is gezet in de Europese Raad van 20 juni 2019, waarbij een grote meerderheid van de lidstaten klimaatneutraliteit voor 2050 heeft omarmd. 

Wat gaan we daarvoor doen

Deze actielijn richt zich op de doelstelling dat in 2050 100% van de energie duurzaam is opgewekt. Zoals vastgelegd in de concept RES wil de gemeente in NOT-verband in 2030 335 GWh elektriciteit duurzaam opwekken (14% van huidig totaal energieverbruik, incl. gas). Hierbij bundelen we de krachten in Noordoost Twente en Twente. Belangrijkste opgaven in deze actielijn vormen het invulling en uitwerking geven aan de Regionale Energie Strategie en het versterken van de communicatie en participatie bij de energietransitie waarbij als uitgangspunt geldt: lusten en lasten lokaal.

 

Inspanning

Resultaat

Start

Samen met Tubbergen, Losser en Oldenzaal invulling geven aan de grootschalige energietransitie (wind en zon)

 

Verkenning en definiëren van de haalbaarheid grootschalige energietransitie (zonnevelden/wind/geothermie  waterstof etc.).

We maken in NOT verband gebruik van de Energie Transitiecoördinator Grootschalige Energie.

Communicatie over duurzaamheid voor draagvlak en initiatief.

Continu proces met deelprojecten (waaronder windbeleid).

Invulling en uitwerking geven aan de Regionale Energie Strategie

Definitief bod voor Noordoost Twente binnen de RES Twente.

1 juli 2021

Meer inzet op bewustwording en communicatie rondom de energietransitie

Communicatie over duurzaamheid voor draagvlak en initiatief.

2021-2022

Meer inzet op participatie rondom de energietransitie en de ontwikkeling van instrumenten om de lusten en lasten lokaal te laten zijn

Ontwikkeling en inzet van instrumenten ter bevordering van de participatie rondom de energietransitie.

2021-2022

Opstellen stimuleringsregeling voor het stimuleren van zon op dak

Voorstel voor invoering van een stimuleringsregeling inclusief financiële consequenties.

medio 2021

Energie: Warmte

Wat willen we bereiken

In 2050 zijn alle huishoudens en bedrijven in de gemeente Dinkelland van het aardgas af.

Deze actielijn is gericht op de doelstelling dat in 2050 alle huishoudens en bedrijven in de gemeente Dinkelland van het aardgas af zijn. Hiervoor is een warmtevisie opgesteld en een routekaart uitgezet. Samen met inwoners willen we werken aan haalbare en betaalbare oplossingen, die we verwerken in een wijkuitvoeringsplan per kern. Ook willen we ons inzetten voor het stimuleren en faciliteren van biogas.

Duurzaamnieuws: heel Nederland van het gas af hoe gaan we dat doen

Wat gaan we daarvoor doen

In 2050 moeten alle huishoudens en bedrijven in de gemeente Dinkelland van het aardgas af.  Samen met inwoners willen we werken aan haalbare en betaalbare oplossingen.

Inspanning

Resultaat

Start

Invulling en uitwerking geven aan de warmtevisie

Uitvoering van de inspanningen voortvloeiend uit de warmtevisie

2021-2022

Opstellen en waar mogelijk uitvoeren van wijkuitvoeringsplannen

Vier wijkuitvoeringsplannen 

2021-2022

Faciliteren biogas(rotonde)

Notitie met uitgangspunten voor realisatie van biogas

2021-2022

Duurzaam van onderop

Wat willen we bereiken

Het aanjagen en stimuleren van initiatieven van onderop

Deze actielijn is gericht op het aanjagen en stimuleren van initiatieven van onderop. De duurzaamheidsambities vullen we namelijk samen met onze inwoners, ondernemers en organisaties in. Zij hebben een belangrijk aandeel in het realiseren van een uiteindelijk energieneutraal Dinkelland. Het thema duurzaamheid komt in de kernen steeds meer op de agenda en er worden werkgroepen gevormd die met het thema aan de slag gaan. Om initiatieven en werkgroepen een stap verder te helpen nemen we een aanjagende en stimulerende rol in, zodat projecten ook daadwerkelijk van de grond komen.

Wat gaan we daarvoor doen

De duurzaamheidsambities vullen we samen met onze inwoners, ondernemers en organisaties in. Zij hebben een belangrijk aandeel in het realiseren van een uiteindelijk energieneutraal Dinkelland. In aansluiting op de uitkomsten van de midterm review willen we initiatieven van onderop de komende jaren proactief aanjagen, stimuleren en ondersteunen waar mogelijk.

Inspanning

Resultaat

Start

Ondersteunen en aanjagen van werkgroepen en coöperaties duurzaamheid in de kernen

 

Professionaliseren van de werkgroepen en coöperaties duurzaamheid en onderlinge verbindingen. 

Continu proces

Stimuleren en faciliteren van initiatieven van inwoners, ondernemers en organisaties

Aantal nieuwe duurzaamheidsinitiatieven

Continu proces

Energieloket 3.0

Inrichten en invulling geven aan Energieloket 3.0 Dinkelland

2021-2022

Communicatie en bewustwording op mogelijkheden voor energieopwekking en -besparing

Communicatie en draagvlak rondom energieopwekking en -besparing

Continu proces

Verkennen en invoeren van instrumenten ter stimulering van het verduurzamen van oudere woningen

 

Voorstel voor het stimuleren van het verduurzamen van oudere woningen inclusief financiële consequenties. 

Medio 2021

Circulaire inkoop

Wat willen we bereiken

Bij inkoop van de gemeente meer rekening houden  op de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen.

Deze actielijn is er op gericht om bij inkoop van de gemeente meer rekening te houden met de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen. Er wordt beleid gemaakt hoe hier invulling aan te geven. Daarbij hebben gemeenten Tubbergen en Dinkelland op 3 februari 2020 het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen ondertekend.

Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST) 

Op dit moment hebben we nog geen helder beeld van wat circulaire inkoop voor de gemeente betekent en daarmee ook niet waar we staan. We gaan dit instrument ontwikkelen.

 

Waar gaan we naar toe? (SOLL)

·  Er is een helder inkoopbeleid met duidelijke normen voor circulair inkopen

·  Het is meetbaar of er circulair ingekocht wordt

·  In 2022 wordt ingekocht conform de in het beleid gestelde normen.

 

Circulaire Economie helpt onze duurzame ambities te verwezenlijken. De circulaire economie en is een erg breed begrip. Het Ministerie van VROM hanteert de volgende definitie: “het toepassen van milieuaspecten en sociale aspecten in alle fasen van het inkoopproces, zodat dit uiteindelijk leidt tot de daadwerkelijk levering van een product, dienst of werk dat aan deze eisen voldoet.” Binnen Dinkelland ligt de focus op circulair inkopen. Hierbij gaat het om de inzet van het instrument Inkoop om productie en (her)gebruik van circulaire producten en diensten te stimuleren en zo duurzaamheid te versterken[1].

Wat gaan we daarvoor doen

Bij inkoop van de gemeente houden we meer rekening met de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen.

 

Inspanning

Resultaat

Start

Opstellen en uitvoeren actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen

 

Een vastgesteld actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen en uitvoering van de bijbehorende acties. 

2021-2022

Uitvoeren beleid Circulaire inkoop

Uitvoering van de inspanningen in het beleid circulaire inkoop als onderdeel van het actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen. 

2021-2022

Asbest eraf, zon erop

Wat willen we bereiken

Eind 2022 zijn zoveel mogelijk asbestdaken gesaneerd.

Vanuit de gemeente worden activiteiten in het kader van de Versnellingsaanpak asbestdakensanering door Rijk en Provincie, pro-actief gevolgd. De gemeente haakt aan bij activiteiten die passen bij de doelstelling.

Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST) 

In Dinkelland is in het buitengebied 628.000 m² aan asbestdaken aanwezig, in het stedelijk gebied 33.000 m² en op de bedrijventerreinen 10.000 m², welke direct onderhevig zijn aan de weersinvloeden. (Bron: asbestinventarisatie provincie Overijssel, situatie 2017)

 

Waar gaan we naar toe? (SOLL)

In afwachting van de behandeling van aangepaste wetsvoorstel Asbestdaken in de eerste kamer,  is de SOLL voor 2020 als volgt: eind 2022 is zoveel mogelijk van de asbestdaken gesaneerd.

 

Op 4 juni 2019 heeft de Eerste Kamer het wetvoorstel asbestdakenverbod per 2025 verworpen. Naast de discussie over gezondheidsrisico’s bij sanering van asbest, is het ‘moeten’ er voorlopig vanaf. Zie ook: Eerste kamer verwerpt wetsvoorstel.

 

Losse asbestvezels zijn schadelijk voor de volksgezondheid, het (langdurig) inademen van deze vezels kan leiden tot kanker. Asbestbranden leiden tot onrust over de volksgezondheid en vormen een risico op hoge maatschappelijke kosten en economische schade.

 

Ondanks dat er (nog) geen verbod is grijpen we dit verbod aan om verduurzaming te bevorderen. Onze voorkeur gaat uit naar plaatsing van zonnepanelen ter vervanging van asbestdaken. Via het Duurzaamheidsfonds Dinkelland willen we het plaatsen van panelen stimuleren.

 

Het Rijk (trekker), de provincie en de gemeenten onderzoeken de mogelijkheden van een revolverend fonds voor het verwijderen van asbestdaken voor particulieren. Van de gemeente wordt vooralsnog een bijdrage in het fonds gevraagd.

Wat gaan we daarvoor doen

Vanuit de gemeente worden activiteiten in het kader van de Versnellingsaanpak asbestdakensanering door Rijk en Provincie, pro-actief gevolgd. De gemeente haakt aan bij activiteiten die passen bij de doelstelling.

Inspanning

Resultaat

Start 

Verkennen van de mogelijkheden van invoering van een subsidieregeling om asbestdakensanering te versnellen Een voorstel voor invoering van een subsidieregeling inclusief financiële consequenties, in aansluiting op de provinciale regeling.  Medio 2021

Duurzaam Dinkelland - financieel

Financiële kaders Ambitie Duurzaam Dinkelland

Duurzaam Dinkelland Bedragen × € 1.000 t/m september 2020
Actielijnen Begroting 2019 Werkelijk 2019 Saldo 2019 Begroting 2020 Werkelijk 2020 Saldo 2020
Faciliteren en structureren van informatieverstrekking en advisering op maat voor inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties. *1A 15 4 11 11 0 11
Basisinventarisatie huidige stand van zaken, verkenning mogelijkheden met conclusies en aanbevelingen voor het vervolg 6 0 6 6 0 6
Bestaande woningbouw wijkgericht gasloos maken *1A 34 0 34 34 0 34
Stimulering verduurzaming scholen 10 0 10 10 0 10
Samen met Losser Oldenzaal en Tubbergen invulling geven aan grootschalige energietransitie *1A 4 0 4 4 0 4
Programmagelden duurzaamheid *1 1.921 16 1.906 1.781 47 1.734
Samenwerking NOT energietransitie *2 0 0 0 50 0 50
NOT energieloket 3.0 * 3 0 0 0 40 7 33
Stimuleringsregeling energietransitie 0 0 0 60 0 60
Quick wins, werkbudget *1A 0 0 0 10 0 10
Totaal Duurzaam Dinkelland

1.990

20 1.969 2.005 55 1.951

 

*1 Ambitie 2018 toegevoegd aan deze financiële kaders, heeft andere naam gekregen (Was project- en procesgelden duurzaamheid), werkelijk 2020 is inclusief verplichtingen

*1A Voorstel in deze begroting om het restant einde 2020 toe te voegen aan de programmagelden duurzaamheid

*2 Totaal € 150.000 verdeeld over de jaarschijven 2020, 2021 en 2022

* 3 Totaal € 120.000 verdeeld over de jaarschijven 2020, 2021 en 2022